เมื่อถึงช่วงเทศกาลสงกรานต์ หรือปีใหม่ไทย นอกจากบรรยากาศแห่งความสนุกสนานแล้ว หลายพื้นที่ยังคงสืบสานประเพณีสำคัญอย่าง การสรงน้ำพระและรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ โดยหนึ่งในสมุนไพรที่นิยมใช้คือ “ส้มป่อย” (ชื่อวิทยาศาสตร์ Acacia concinna) ซึ่งเป็นพืชสมุนไพรที่มีรสเปรี้ยว โดยคำว่า “ส้ม” หมายถึงรสเปรี้ยว และ “ป่อย” หมายถึงประเพณี จึงสะท้อนให้เห็นถึงบทบาทของพืชชนิดนี้ที่ผูกพันกับพิธีกรรม ความเชื่อและวัฒนธรรมไทยมาอย่างยาวนาน ซึ่งเชื่อว่าน้ำส้มป่อยช่วยชำระล้างสิ่งไม่ดี และเสริมความเป็นสิริมงคลรับศักราชใหม่ใน เทศกาลปีใหม่เมือง ของล้านนา มักนำฝักส้มป่อยแห้งมาแช่น้ำเพื่อใช้ในพิธีกรรมสำคัญ น้ำที่ได้จะมีกลิ่นหอมอ่อน ๆ และถือเป็นสัญลักษณ์ของการเริ่มต้นใหม่ที่บริสุทธิ์และสดชื่น นอกจากบทบาทในประเพณีแล้ว ส้มป่อยยังเป็น พืชพื้นบ้านที่ใช้ในการทำอาหาร เช่น ต้มปลา ต้มเนื้อ หรือเครื่องจิ้มน้ำพริกต่าง ๆ เพื่อเพิ่มรสเปรี้ยวละมุนและช่วยดับกลิ่นคาว
ด้วยคุณค่าจากธรรมชาติ ส้มป่อยจึงถูกนำมาศึกษาและพัฒนาเป็น สารสกัดจากสมุนไพร เพื่อนำไปต่อยอดในผลิตภัณฑ์ด้านสุขภาพและการดูแลร่างกายในปัจจุบัน
